Sitede Ara

Bahar Nezlesi Olanlar; Gıdalara dikkat!

Bahar alerjisi olanlarda, dudak, damak kaşıntısı ve kabartısıyla kendini belli ediyor. Ağız alerji sendromunu hiç duymuş muydunuz?


Ağız alerji (polen-besin) sendromu nedir?
Bahar nezlesi (saman nezlesi, mevsimsel alerjik rinit) toplumda sık görülen, yaşam kalitesini ileri derecede bozduğu için iş gücü kaybına neden olan önemli bir hastalıktır. Hastalar sıklıkla hapşırık, burun kaşıntısı ve akıntısı, geniz ve damak kaşıntısı ile karşımıza gelirler. Ayrıca gözle ilgili benzer şikâyetler eşlik edebilir. Bu semptomların nedeni özellikle güneşli havalarda rüzgârla savrulan ağaç, çayır ve hububat polenlerine vücudumuzun reaksiyon göstermesidir. İlginç olarak saman nezlesi olan hastaların bir kısmında bazı meyve, sebze ve kabuklu yemişlere karşı dudaklarda ve ağız içinde alerji gelişir. Ağız alerji veya polen-besin sendromu olarak adlandırılan tablonun sebebi, bahar nezlesine neden olan ağaç ve ot polenlerindeki alerjenlerin söz konusu besinlerdeki alerjenlere benzerlik göstermesidir. Alerjik gıdaların teması esas olarak dudakta, ağız içinde, boğazda kaşıntı, yanma ve kabarmaya neden olur. Bazen göz, burun, cilt ve mide-bağırsak şikâyetleri görülür. Anafilaksi gibi hayatı tehdit edici reaksiyonlar son derece nadirdir. Bazı kişilerde alerjik olunan sebze ve meyvelere temas bile ellerde kaşıntıya, yanmaya neden olabilir. İlginç olan semptomların söz konusu besinlerin çiğ tüketilmesi ile ortaya çıkmasıdır. Pişirme işlemi gıdaların içerdiği alerjenlerin özelliklerini yitirmesine neden olduğu için alerjik semptomlar ortaya çıkmaz. Ancak kabuklu yemişler kavrulsa da alerjenliğini koruyabildiğinden reaksiyona neden olabilir. Belirtiler genellikle alerjik besinlerin dudak ve ağız mukozasına temasından hemen sonra dakikalar içerisinde görülür ve bahar mevsiminde daha şiddetlidir.

Hangi polen alerjileri daha çok ağız alerji sendromuna neden olur?
Ağaç poleni alerjisi, çimen poleni alerjisiyle karşılaştırıldığında daha fazla ağız alerji sendromuna neden olur. Huş ağacı poleni alerjisi olanlarda elma, erik, kiraz, şeftali, kayısı, armut, biber, fasulye, domates, fındık, fıstık, badem gibi kuru yemişler alerjik reaksiyonlara neden olurken, çimen polenlerine alerjik olanlarda kavun, karpuz, domates, kivi, portakal semptomlara yol açabilir.

Tanı nasıl konulur?
Tanı bahar nezlesi olan bir hastanın taze meyve ve sebzeleri yediğinde daha önce belirtilen semptomları tariflemesiyle kolayca konulabilir. Tanıda şüphe varsa taze meyve ve sebzelerin suyuyla deri testleri ve kan testleri yapılır.

Tedavisi nasıl yapılır?
Tedavide temel yaklaşım şüpheli gıdaları çiğ ve taze olarak tüketmemektir. Daha önce söylendiği gibi alerjik besinlerin pişirilmesi alerjik yapıları bozduğundan söz konusu besinlerin pişirilerek yenilmesi kuru yemişler dışında semptoma neden olmaz. Örnek olarak erik ve kaysının komposto ve reçel olarak tüketilmesi veya biber ve domatesin yemekte kullanılması reaksiyona yol açmaz. Ağız alerji sendromunun tedavisi için polen alerjisine yönelik aşı yapılmasının (immünoterapi) sonuçları çelişkili olduğundan günümüzde önerilmemektedir.