Sitede Ara

Smear sonucunuz size ne söyler?

Medipol Mega Üniversite Hastanesi Patoloji uzmanı Prof. Dr. Bahar MÜEZZİNOĞLU ile konuştuk.

Smear testi (PAP smear olarak da bilinir), rahim ağzı kanserini erken dönemde tanımak için yapılan bir tarama testidir. Bir kanseri erken döneminde tanımak tedavi açısından son derece önemlidir. Hastanın hem yaşam kalitesini hem de yaşam süresini arttırır. Smear testinin amacı kanser öncesi aşamadaki hücreleri saptamaktır; böylelikle rahim ağzı kanseri gelişmeden önce bu tehlikeli hücrelerden kurtulmanız sağlanacaktır. Smear testi jinekolojik muayenenin bir parçasıdır. Doktorunuz rahim ağzına küçük bir fırça ile dokunarak oradaki hücreleri bir camın üzerine sürer veya sıvı ile dolu bir küçük kabın içine alır. Rahim ağzından alınan bu hücreler patoloji laboratuvarında bir hekim tarafından mikroskop altında incelenir ve en geç bir hafta içinde test sonucu yazılı bir rapor olarak hazırlanır. Smear testi sonucunuzu aldınız, peki burada yazanlar ne anlama geliyor? Eğer yeterli bir örnekleme yapılmış ise smear testi sonuçları negatif ve pozitif olarak ikiye ayrılır. Öncelikle endişelenmeyin büyük olasılıkla sonucunuz normal olacaktır. Bu normal görünüm raporda negatif olarak belirtilir. Smear testlerinin çoğunda negatif sonuç görülür. Eğer sadece normal görünümde rahim ağzı hücreleri görülmüşse negatif bir sonucunuz var demektir. Test sonucunuz normal olsa dahi düzenli olarak jinekolojik muayene ve smear testi yaptırmanız gereklidir. Smear testi ile bazı enfeksiyonlar da saptanabilir. Bu enfeksiyonların erken tespiti ve tedavisi ile sağlıklı kalmanıza yardımcı olunur.

ANORMAL SONUÇLAR NELERDİR?

Eğer smear testinde anormal özelliklere sahip hücreler görülmüşse sonuç pozitif olarak değerlendirilir. Pozitif sonucunuz olması kanser olduğunuz anlamına gelmez. Aslına bakarsanız  kanser olma olasılığınız son derece düşüktür. Anormal sonuçların büyük kısmı HPV (human papilloma virus) adı verilen virüs enfeksiyonuna bağlı değişikliklerdir. HPV’nin rahim ağzı kanseri ile ilişkisi bilinmekle beraber pek çok HPV enfeksiyonu hiçbir sorun oluşturmadan kendiliğinden ortadan kalkar. Bu nedenle hemen endişeye kapılmaya gerek yoktur. Ancak bu anormal sonuçların da çeşitli dereceleri vardır. Şimdi bu dereceleri beraber gözden geçirelim: En sık görülen  pozitif sonuç ASCUS’dur. Anlamı; ‘normal görünmeyen hücreler var ancak bunların önemi net olarak belirlenememiş’tir.  Bunu şöyle açıklayabiliriz: Görülen bazı hücreler normal değildir ancak bunlar tam olarak rahim ağzı kanseri öncülü olabilecek hücrelere benzemiyor. Kısaca sonuç belirsiz diyebiliriz. Temel olarak bunun anlamı smear testinde ek tetkik veya takip gerektirecek bazı anormal hücrelerin var olmasıdır. Rahim ağzında varolan başka enfeksiyonlar ve kanama da sağlıklı sonuç almayı engelleyebilir. Doktorunuz yaşınızı göz önüne alarak smear testini bir süre sonra tekrarlayabilir veya kolposkop adı verilen alet ile rahim ağzına daha yakından bakmak isteyebilir. Bu arada HPV adı verilen bir virüsün varlığını belirlemek açısından da yeni bir test yapılabilir. HPV rahim ağzı kanseri ile ilişkili bir virüstür. HPV, genital bölgede siğillere de neden olur.  HPV'nin şu an bilinen yaklaşık 150 tipi vardır ve bunlardan on beş tanesi kanser gelişimi açısından yüksek riskli olarak kabul edilir. Eğer smear testi sonucunuz ASCUS ise endişelenmeyin, bu tanıya sahip hastaların çoğunluğunda sonuçta herhangi bir problem olmadığı ortaya konmuştur. KOLPOSKOPİ GEREKEBİLİR Bir sonraki seviyedeki pozitif sonuç LSIL (düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon)’dır.  Bunun anlamı smear testinde hücrelerde HPV enfeksiyonuna bağlı olarak gelişen değişiklikler görülmüştür.  HPV enfeksiyonu oldukça sık görülen bir enfeksiyon olup rahim ağzında herhangi bir belirti vermez ve pek çok kişide bir- iki yıl içinde bu enfeksiyon kendiliğinden temizlenir. LSIL saptandığında kanser gelişme riski çok düşüktür. Endişe edecek bir durum yoktur, doktorunuz uygun takip yöntemini belirleyecek ve enfeksiyonun durumunu kontrol edecektir. Buradan sonra söz edeceğimiz  pozitif sonuçlar  smear testinde kırmızı çizgi ve ötesi olarak  kabul edilebilir. HSIL (yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon) ile başlayalım. Burada görülen hücreler normalden oldukça farklıdır. HSIL’da LSIL’a göre daha ciddi hücresel değişiklikler vardır. Bu, kanser olduğunuz anlamına gelmez ancak artık kanser riski daha belirgin olduğu için kanser öncülü olarak değerlendirilebilir. Müdahale edilmezse yıllar içinde kansere dönüşme olasılığı yüksek olduğu için o bölgenin alınması gereklidir. Kolposkopi adı verilen işlem yapılır ve gerekli görülürse rahim ağzından daha geniş doku örneği alınarak patoloji laboratuvarında detaylı bir inceleme yapılır.

KANSER ÖNCÜLLERİ ENGELLENEBİLİR

 Diğer pozitif  anormal sonuçlar oldukça az görülür. Bunları da kısaca özetlersek: ASC-H (HSIL düşündüren atipik skuamöz hücreler) ve AGC (atipik glandüler hücreler) tanısında  kanser öncülü veya kanser hücrelerine dair ciddi bir şüphe bulunduğundan kolposkopi ve başka işlemler hastalığın durumunu tespit etmek açısından gerekli ve önemlidir. AIS (adenokarsinoma in situ) kanser öncülü hücrelerin rahim ağzının daha iç kısımlarına doğru ilerlediğinin göstergesidir. Tedavi için cerrrahi girişim gereklidir. Nadir olmakla birlikte smear testi sonucunda aşikar kanser saptanabilir. Bu durum genel olarak öncesinde düzenli kontrollerin ve smear testinin yapılmadığı koşullarda karşımıza çıkar. Testteki pozitif sonuç hasta için endişe verici olmaktadır. Ancak kadın doğum muayenesine gelmiş sağlıklı bir kadının aniden kanser tanısı alması çok nadirdir. Kanser öncülü hücrelerin kansere dönüşmesi uzun zaman içinde gerçekleşir. Bu nedenle aslında pozitif smear uygun tedavi ve takip  ile kanser öncülünün kansere dönüşmesini engellemek anlamına gelir. En kötü senaryoyu düşündüğümüzde bile rahim ağzı kanserinin erken tanınması ve tedavisi hastalığın seyri ve yaşam süresi açısından son derece önemlidir. Bu nedenle düzenli kadın doğum muayenesi ve smear testi yaptırmak sorunları erken dönemde belirleyip çözmemizi sağlar. Bu da sağlığımıza verdiğimiz değerin önemli bir göstergesidir. Yaşamak güzel elbette, sağlıklı yaşamak ve sağlıcakla kalmak en güzeli…