Sitede Ara

{%= Interview.Title %}

Kireçlenme Nedir?

Osteoartrit yani halk dilinde kireçlenme dediğimiz olay ağırlık taşıyan eklemlerin yaşlanmaya ve bozulmaya bağlı olarak aşınmasıdır. Kireçlenme kıkırdaktan başlar. Kıkırdak altındaki kemiği, eklem kapsülünü ve eklem çevresindeki bağları etkiler. Hatta ağrıdan dolayı kullanılamayan kaslarda zayıflamalar ve sertleşmeler olur.  Diz vücudun en fazla ağırlık taşıyan ve dolayısıyla kireçlenmeden en fazla etkilenen eklemlerinden biridir. Gonartroz orta ve ileri yaşlarda görülür. 50 yaşın üzerinde kadınlarda daha sık görülür. Hastalık daha erken yaşlarda da görülebilir. Diz ekleminde aşınma ileri derecede ise diz protezi en uygun cerrahi seçeneğidir. Dizde kireçlenmesi olan hastalarda ağrı başlangıçta hafif iken, aşınmanın artışıyla giderek artış gösterir. Zamanla hareket kısıtlılığı artar. Merdiven inip çıkma, yürüme ve çömelme ağrılı olup hastaların hareket alanlarını çok kısıtlar. Hatta çok daha ileriki evrelerde yatarken ve otururken bile ağrıya bağlı yaşam kalitesi ciddi şekilde düşer. Bu nedenle ilaç tedavisi ve fizik tedavi ile birlikte diz içi yapılan iğnelere cevap alınamıyorsa total diz protezi ameliyatı tedavi seçeneklerimiz arasında yer almaktadır. Diz protezi ameliyatı hastanın ağrısız yürümesini, daha rahat merdiven inip çıkmasını, geceleri daha rahat uyumasını ve bununla beraber günlük aktivitelerine dönmesi için etkili ve güvenilir bir cerrahi yöntemdir.
Anatomi: Diz eklemi 3 ana kemikten oluşur. Bunlardan en küçük ancak en önemlilerinden biri patella dediğimiz diz kapağı kemiğidir. Diğer ikisi ise; dizin alt kesimini oluşturan tibia yani kaval kemiği ve femur dediğimiz uyluk kemiğidir. Diz kapağı ve eklemler arasındaki hareketin kolay olması için eklem yüzeylerinde kıkırdak dediğimiz kaygan yapı bulunmaktadır. Tabi ki kemik yapılar ile beraber bunlara destek olan ve bir arada tutan menisküs ve bağlarımız da dizin hareketinde önemli bir yer tutmaktadır. Femur ve patella arasındaki en büyük temas yüzeyi 20-60 derece fleksiyon arasındadır. Bu dereceler arasında dizimize aşırı yük geldiğinde-çömelme gibi, merdiven yada yokuş inip çıkma gibi- dizimizdeki kıkırdak aşınma miktarı artar. Bununla beraber düz yolda yürüyüşte eklem yüzeyine gelen kuvvetler daha az, fakat yokuşta ve koşma gibi spor etkinliklerinde kuvvetlerin oranı artar, buda dize daha çok yük bindirdiği için kıkırdak aşınma riskini arttırır.

Kireçlenmeye Neden Olan Faktörler Nelerdir?

Osteoartrit: En sık gördüğümüz artroz tipidir. Eklem kıkırdağını yavaş yavaş aşındıran dejeneratif bir hastalıktır. Diz protezi endikasyonlarının birinci sebebidir.
Romatoid artrit: Eklem kıkırdağında hasar meydana getiren inflamatuar bir hastalıktır. Burada bir parantez açmak istiyorum. Çünkü kireçlenmesi olan her hastamız soğukta ve yağmurlu havalarda ağrı şikayetlerinin artması üzerine doğal olarak kendilerinde romatizma olduğunu düşünüyorlar. Ancak romatizma tanısı klinik ve laboratuvar tetkikleri ile beraber konulur. Yine bu hastalarda diz protezi cerrahisinde daha dikkatli olmakta fayda var. 
Posttravmatik Artrit: Diz yaralanması sonucu ortaya çıkar. Kıkırdak hasarı daha sonra kireçlenmeye yol açar.
Nöropatik Eklem: Sinirlerin yeterli çalışmaması üzerine eklemlerde kas zayıflığına bağlı kireçlenme meydana gelir. Protez endikasyonu burada tartışmalı bir konu olup, hastanın durumu multidisipliner bir klinikte çok yönlü değerlendirildikten sonra karar verilmelidir.
Yılda Türkiye de 110 bin protez ameliyatı yapılmakta olup bunun yaklaşık 70 bini diz protezidir. Maalesef bu oranın hem Türkiye de hem de dünyada artması tahmin edilmekte olup çok daha yüksek rakamlara ulaşacağı öngörülmektedir.

Diz Protezinde Muayene ve Tanı Süreci Nasıldır?

Diz protezine karar vermeden önce anamnez ve muayene bizim için çok önemlidir. Muayeneden sonra ayakta basarak diz grafileri, gerekirse özel durumlarda orthoröntgenogram dediğimiz bacak grafileri yine bizim için çok önemlidir. MRI çok nadiren gerekirse çektiriyoruz. Bu işlemlerden sonra ağrı kaynağının diz eklemi olduğundan emin olunmalıdır. Ayrıca ameliyat kararı aldığımız zaman bu cerrahi hakkında hastalarımıza geniş ve yeterli bilgi mutlaka veriyoruz. Bu cerrahi, hasta ve hekimin hatta hastanın ailesi ile beraber ortak çalışması gereken önemli bir cerrahi işlemdir

Diz Protezi Hangi Parçalardan Oluşur?

Diz protezi 4 ana kompanentten-parçadan oluşmaktadır. 
Femoral kompanent: Femur yani uyluk kemiğine ait eklem yüzeyi hazırlanıp buraya yerleştirilir.
Tibial kompanent: Tibia yani kaval kemiği diz eklem yüzeyleri uygun kesiler yapılarak yerleştirilir.
Insert: Bu parça polietilen malzemeden yapılmış olup tibial ve femoral kompanent arasına yerleştirilen ara parçadır. Biz buna protezin menisküsü ve kıkırdağı diyoruz. Ve gerçekten çok iyi ayarlanması gerekiyor. Çünkü kalın bir insert koyarsanız diz gergin olur ve diz hareketleriniz kısıtlanır. İnce bir insert koyarsanız diz eklemi gevşek olur ve buna bağlı dizde instabilite ve çıkık meydana gelebilir.
Patellar kompanent: Patellanın yani diz kapağı eklem yüzeyine yerleştirilir. Biz şu anda patellayı pek değiştirmiyoruz. Dünyada da bu konuda çeşitli yaklaşımlar mevcut. İki yöntemdede başarı oranı birbirine yakındır.

Diz Protezi Operasyonunu Kimlere Önerilir?

İleri evre kireçlenmesi olan hastalarda gece-gündüz ciddi ağrısı varsa, gece uyuyamama, yürümede, merdiven inip-çıkmada, oturma ya da yatmada zorluk ve geçmeyen ağrı mevcutsa bu durumlarda diz protezi ameliyatı tedavi alternatifleri arasında en iyi yöntemlerden biridir.

Diz Protezi Operasyonu Kimlere Önerilmez?

  • Enfeksiyon bizim için en önemli kontrendikasyondur.
  • Genel durumu çok bozuk olan hastalara
  • Protez yapacağımız bacakta sinirler felç ise
  • Tabii ki erken evre kireçlenmelerde diz protezinin kesinlikle yeri yoktur. Mutlaka diğer tedavi yöntemleri uygulanmalıdır.
  • Artrodezi olan ve ağrısı olmayan iyi durumda ki hastalara

Ameliyata Karar Verdikten Sonra Cerrahi Öncesi Neler Yapılması Gerekiyor?

Eşlik eden hastalıklarımız varsa diyabet, yüksek tansiyon, guatr vb. mutlaka dahiliye ve gerekirse kardiyolojiden hastalarımızın tedavisi ve ameliyat öncesi cerrahiye uygun bir seviyeye getirilmesi için yardım alıyoruz. Örneğin diyabeti yani şekeri olan bir hastanın Hb A1 c seviyesi 8 in üzerinde olması protez cerrahisinde istenmeyen bir durumdur. Bazen hastalarımız guatr hastası olup, TSH yani tiroit hormonunu kontrol ettiğimizde yüksek seviyelerde gelmektedir. BU hastalarda 3-4 hafta ilaç dozunu yükseltilip tiroit hormonunu normal seviyelere çekip ondan sonra cerrahi planlaması yapıyoruz. Kan sulandırıcı ilaçlarımızı 5-7 gün önceden kesiyoruz. Gerekirse uygun düşük molekül ağırlıklı heparin başlıyoruz. Özellikle bayan hastalarımızda idrar yolu enfeksiyonu açısından mutlaka idrar tahlili ve kültürünü rutin yapıyoruz. Sigara ve alkol kullanımı enfeksiyonu arttırdığı için mutlaka hastalarımıza bırakmayı öneriyoruz. Evde yine bir takım düzenlemeler yapmakta fayda var. Örneğin; kaygan halı kilimleri kaldırıyoruz. Mümkünse düzayak yerleri tercih ediyoruz.

Diz Protezi Operasyonunda Oluşabilecek Komplikasyonlar Nelerdir?

Diğer büyük cerrahi müdahalelerde olduğu gibi total diz protezi ameliyatlarında da nadiren bir takım komplikasyonlar olabilir. En sık karşılaştığımız komplikasyonlar şunlardır:
Tromboflebit: Bazen DVT dediğimiz derin ven trombozu her hangi bir operasyondan sonra oluşabilen bir durumdur. Bacaktaki toplardamar yani venöz sistem içindeki kanın damar içinde pıhtılaşması sonucu oluşur. Bunun sonucu bacakta şişme ısı artışı ve ağrı olur. Bizler bu riski azaltmak için en erken sürede hastamızı bastırıp yürütüyoruz. Yine beraberinde antitrombolitik varis çorabı ve ilaç tedavisine ameliyat sonrası hemen başlıyoruz. Aynı zamanda ameliyat önce ve sonrası ayak bileği hareketine başlayarak kan dolaşımını hızlandırarak trombüs yanı pıhtı oluşumunu en aza indirmeye çalışıyoruz.
İltihap: Total diz protezi sonrası enfeksiyon görülme sıklığı hastaneden hastaneye ve doktordan doktora farklılık göstermektedir. Bununla beraber ortalama %2-3 seviyelerinde bir oran söz konusudur. Bazı enfeksiyonlar çok erken olabildiği gibi bazıları da cerrahiden yıllar sonra ortaya çıkabilir. Vücudumuzda ki herhangi bir enfeksiyon örneğin idrar yolu enfeksiyonu diz protezi alanına yayılabilir. Bu sebeple ameliyat öncesi ve sonrası diş çürüğü, idrar yolu enfeksiyonu ve diğer enfeksiyon kaynakları mutlaka uygun antibiyotik tedavisi ile tedavi edilmelidir.
Gevşeme: Diz protezi ameliyatlarında protezimizi kemiğe kemik çimentosu dediğimiz bir sement ile tutturuyoruz. İmplantlar kemik gözeneklerinin basınçlı yıkama işlemi ile temizlenmesi sonrasında, özel kemik çimentosu kullanılarak kemiklerinize yerleştirilecektir. Bu sayede uzun yıllar protezleriniz ile kemikleriniz uyum içerisinde fonksiyon görebilecektir.  Bu yöntem bize ortalama 20 yıl hatta bazen 25 yıla giden bir protez ömrü sağlıyor. Bundan sonra özellikle aşırı ve kötü kullanıma ve kiloya bağlı protezde gevşeme meydana geliyor. Bu sebeple protezin ömrünü uzatmak için yürüyüş, egzersiz ve özellikle yüzme en çok önerdiğimiz aktivitelerdir.

Total Diz Protezi ile İlgili En Çok Merak Edilen Sorular Nelerdir?

Hastanede kaç gün kalırım: Ortalama 3-4 gün
Ameliyat ne kadar sürer: Ortala 1-1,5 saat . Ancak hastanın ameliyathaneye inip yatağına gelme süresi yaklaşık 2-2,5 saattir.
Ameliyattan sonra ne zaman yürürüm: Operasyondan bir gün sonra walker yardımı ile hastalarımızı hemen mobilize etmeye yani yürümeye başlatıyoruz. Bu hasta ve bizim için çok önemlidir.
Ne zaman merdiven inip çıkabilirim: Bizim yaklaşımımız 2 . haftadan sonra merdiven inip çıkmaya izin vermektedir. Bu konuda çeşitli yaklaşımlar vardır. Biz hastanın dizine aşırı yük gelmesini ilk haftalarda doğru bulmuyoruz. Çünkü uzun dönem kullanmasını düşündüğümüz bir protezden bahsediyoruz. 
Ameliyat sonrasında fizik tedavi gerekir mi: Evet, biz ameliyat sonrası ilk gün hemen egzersizlere başlıyoruz. Hatta CPM dediğimiz cihaz yardımı ile diz hareket açıklığını arttırıyoruz. Hastamızı taburcu etmeden önce belli bir hareket açıklığını yakalamayı hedefliyoruz. Sonrasında da dizin durumuna göre 3 yada 4. haftadan sonra fizik tedavi biriminde tedavisine bizim kontrolümüzde devam ediyoruz.
Protez hangi materyallerden oluşur: Ana bileşenleri kobalt-krom dur. Ancak günümüzde bazı protezler zirkonyum denilen materyalden yapılmaktadır. Biz güncel son jenerasyon diz protezlerini kullanıyoruz. Bunlar birçok Avrupa ülkesinde ve Amerika da tercih edilen markalardır.
Ameliyat izim ne kadar olacak: Yaklaşık olarak 12-14 cm arasında olmaktadır.
Kilo vermek şart mı: Diz protezi cerrahisi için boy-kilo oranı önemli bir parametredir. Çok kilolu hastalarımıza kilo vermelerini öneriyoruz. Ancak hasta eğer kilo vermekte zorlanıyor ise protez cerrahisinden sonrasında da kilo vermeye devam edebilir. Kilo vermek protezin ömrünü uzatıyor. Daha uzun ömürlü protez kullanımı kilo vermeyi mutlaka öneriyoruz.
Ne zaman araba kullanabilirim: Önerilen süre 6-8 haftadır.
Ne zaman banyo yapabilirim: Taburcu olduktan sonra su geçirmez pansuman ile evde banyonuzu yapabilirsiniz. 2 hafta dolunca dikişler alındıktan sonra yaranıza direkt su değebilir.
Ne zaman kontrole geleceğim: Taburcu olduktan 2 hafta sonra mutlaka bir poliklinik kontrolü yapıyoruz. Sonraki kontrolleri duruma göre ayarlamakla beraber genellikle 1. , 2. ve 4. ay kontrollerinden sonra yıllık kontrollere geçiyoruz. 
Narkoz almadan ameliyat olabiliyor muyum: Hastalarımız gerekli kontrollerden geçtikten sonra anestezi uzmanına yönlendirilir. Anestezi doktoru hastanın genel durumuna göre genel anestezi, spinal anestezi(belden uyuşturma) ve spinal –epidural kombine anestezi tercih edebilir. Tabi ki hastanın kararı da çok önemlidir.
Diz protezinde yaş sınırlaması var mı: Total diz protezi ameliyatı için kesin bir yaş ve kilo sınırlaması yoktur. Ameliyatı hastanın ağrısı, deformitesi ve yeterli hareket alanına bakarak değerlendiriyoruz. Yaş kesin bir kriter değildir fakat 50-80 yaş arasında tercih etmekteyiz. Ancak gereklilik durumunda 50 yaş altı hastalara da başarıyla uygulanabilmektedir. Ki bu hastalara daha özel diz protezleri uygulanabilmektedir. Örneğin daha özel materyallerden yapılan diz protezleri bu hastalarda başarıyla uygulanabileceği gibi yine unikondiler diz protezleri de bu hastalarda düşünülebilir. Burada bir örnek vermek istiyorum: kızımın bakıcısının kayınvalidesinde 84 yaşında her iki dizde kireçlenmeye bağlı çok ciddi içe eğrilik vardı. Hastamız ağrıya bağlı olarak yürümekte çok zorlanıyordu. Ancak bunun dışında hastamız zihinsel ve bedensel olarak çok sağlıklı idi. Kendisi Karadeniz kadını olduğu için tabii ki zamanında çok yük taşımış ve çok çalışmıştı. Hastamıza 4 ay ara ile her iki dizine protez ameliyatı yaptık. Hastamız şu anda desteksiz köyünde ihtiyaçlarını ağrısız bir şekilde karşılıyor. Burada şunu belirtmek istiyorum: cerrahi kararı verirken yaştan ziyade bizim için hastanın genel sağlık durumu çok daha önemli bir kriterdir
Diz protezinin ömrü kaç yıldır: Ortalama 20 yıl dayanır. Kilo durumu ve dizini kullanma durumuna bağlı olarak bu süre değişebilmektedir.
Her iki dize birden aynı anda protez ameliyatı olabilir mi: Eğer hastamızın genel sağlık durumu uygun ise yapılabilir.
Diz Protezi ameliyatı sonrası MR çekilebilir miyim: Kullanılan protez materyali MR cihazlarına uyumludur ve MR çekinebilirsiniz.

Kalça Protezi Nedir?

Kalça eklemi, ağırlığımızı taşıdığı için aşınma ve bozulmaya en sık uğrayan eklemlerdendir. Osteoartrit, yani kireçlenme kalçanın en sık rastlanılan hastalığıdır. Tüm eklemlerde olduğu gibi kalça ekleminin hem topu hem de yuvası kıkırdakla kaplıdır. Daha önce bahsettiğimiz gibi kıkırdak yapı bu iki kemiğin birbiri üzerinde ağrısız ve minimal sürtünme ile kaymasını sağlar. Kalça eklemi kireçlenmesi çeşitli sebeplerle bu eklemi oluşturan kemiklerin üzerini kaplayan kıkırdağın aşınması ve alttaki kemiklerin deforme olmasıdır. Eklem kıkırdağı kendini yenileme özelliği olan bir yapı değildir ve süreç başladığında sürekli ilerler. Normalde kaygan ve pürüzsüz olan eklem kıkırdağında zedelenme olduğunda incelir ve altındaki kemik dokuya kadar hasar ilerler. Bir süre sonra kıkırdak doku tamamen kaybolduğunda altta yer alan kemikler açığa çıkar ve birbirine sürtmeye başlar ve şiddetli ağrılar olur. Zamanla hareketler kısıtlanır ve bacakta kısalık gelişebilir. Kalça eklemi kireçlenmesinin tedavisinde, günümüzde en etkili ve yaygın yöntem kalça protezi ameliyatıdır

Kalça Kireçlenmesinin En Sık Sebepleri Nelerdir?

Osteoartrit; Kalça eklemindeki eklem kıkırdağın soyulması, incelmesi sonucu alttaki kemik yapıların birbirine sürtmesine kireçlenme veya osteoartrit denir.
Romatoid Artrit; Bu inflamatuar bir hastalık olup zamanla kalça ekleminde kıkırdak harabiyeti oluşturur. Bu hastalarda çok daha dikkatli olmakda fayda var.
Posttravmatik artrit; Kalça kırığı veya çıkık sonrası kıkırdak hasarı sonrası oluşur.
Avasküler Nekroz; Uyluk topuzuna gelen kan akımının azalması sonucu ortaya çıkar. Yeterli kan akımının olmaması durumunda uyluk topuzundaki kıkırdak dokuları ölür ve hızlı bir şekilde baş çöker. Sonuç olarak kıkırdak ortadan kalkar ve topuz ile soket arasında hızlı bir kireçlenme ile sonuçlanır.
Kalça çıkığı: Kalça eklemi kireçlenmesi, genelde 60 yaşından sonra görülse de özellikle doğumsal kalça çıkığı ve çocukluk çağında geçirilen kalça eklemi hastalıkları sonrasında çok erken yaşlarda da ortaya çıkabilir

Klinik Bulgular Nelerdir?

Sabah uyandığınızda ilk belirti, kasık bölgesinde ağrı ve sertlik, bazen uyluğa, bazen kalçaya yayılabilir. Ağrılarınız aktivite ile artar, dinlenme ile azalır. Tedavi olmaz ve kireçlenme ilerlerse, ağrılarınız istirahat ile de devam eder ve gece uykudan uyandıran ağrılara dönüşebilir. İlerleyen vakalarda kireçlenmeler eklem çevresinde de oluşarak hareket kabiliyetini azaltabilir. Eklem kıkırdakları tamamen ortadan kalkarsa kemikler birbirine daha çok sürterek, hareketler çok ağrılı hale gelir. Kalçayı içe-dışa çevirme, öne-arkaya hareket ettirme zorlaşır. İlerleyen dönmede ise ağrıyı azaltmak için kalçayı hareketsiz tutma ve sonrasında kalça çevresi kaslarda zayıflık gelişir.

Kalça Protezi İçin Tanı Nasıl Koyulur? 

Şikâyetleriniz ve tıbbı geçmişiniz sorguladıktan sonra muayene bizim için çok önemlidir. Kalça muayenesinde kalça hareketlerinin açıklığına ve yürümenize bakıyoruz. Tanı koymada röntgen çok önemli bir araçtır. Kemik ve eklem değişikliklerini çok iyi gösterir. Bazı özel durumlarda MRI ve bilgisayarlı tomografi incelemesi gerekebilir.

Total Kalça Protezi Nedir ve Nelerden Oluşur?

Bu bir yapay eklemdir. Buda leğen kemiğindeki yuvanın oyularak içine oturtulan metal kılıf, bu kılıfın içini döşeyen plastik veya seramik parça ile uyluk kemiği içine yerleştirilen bir metal sap ve sapın üzerine monte edilen metalik veya seramik bir topuzdan ibarettir. Seramik protezler dayanma süreleri uzun olduğundan genç hastalarda tercih edilir. Total kalça protezi ana 4 kompenetten oluşur;
Acetebular(Soket) Kompenet; Normal kalçada soketin görevini alır. Metal yapıda olup vidalama ya da çimentolama ile sabitlenir.
İnsert; Soket ile topuz arasına yerleştirilen plastik ya da seramik yapıdadır.
Femoral-Uyluk-Kompenent; Metal yapıda olup uyluk kemiğinin içine yerleştirilir. Çimentolu veya press fit şeklinde olabilir.
Femoral Baş(topuz); Femur topuzunun yerini alır. Metal veya seramik olabilir. Femoral stem ile acetebular lineer arasında yer alır.

Total Kalça Protezi Ameliyatı Sonrası İlk 8 Hafta Alınması Gereken Tedbirler Nelerdir?

Kalçanızın yerinden çıkmaması için ameliyattan sonra en az 6-8 hafta dizleriniz kalçanızdan aşağıda kalacak şekilde oturmanız gerekeceği için yatağınızın kenarına, en sık oturduğunuz sandalyeye, kanepeye, klozete ve arabanızın koltuğuna otururken dizlerinizin kalçanızdan aşağıda kalıp kalmadığını kontrol edin. Yükseltici minderler ve tuvalet yükselticisi kullanmanızda fayda vardır. Mümkün olduğu kadar ameliyatlı kalçanızı 80 dereceden fazla eğmeyin. Koltuk kenarlarından veya yataktan kollarınızla destek alın ve ameliyatlı bacağınızı ileriye doğru kaydırın. Otururken öne eğilmeyin. Bacak bacak üstüne atmayın veya ameliyatlı bacağınız vücudunuzun orta hattına getirmeyin. Yatarken bacaklarınızın arasına yastık koyun. Otururken dizlerinizi en az 15-20 cm ayrık tutun. Yan tarafınıza yatarken bacak aranıza yastık koyun. Ameliyatlı bacak üzerine yatmayın.
Total Kalça Protezi Ameliyatı Sonrası Karşılaşılabilecek Sıkıntılı Durumlar Nelerdir?
Diğer büyük cerrahi müdahalelerde olduğu gibi total kalça protezi ameliyatlarında da bir takım komplikasyonlar-durumu güçleştiren şeyler olabilir. Kalça protezi ameliyatı sonrası en sık görülen komplikasyonlar:

  • Tromboflebit
  • Kalçada iltihap
  • Eklem çıkığı
  • Eklemin gevşemesi

Kalça Protezi Hakkında Sık Sorulan Sorular Nelerdir? 

Kalça protezi ameliyatı sonrası kaç gün hastanede kalınır: Ortalama olarak kalça protezi ameliyatı sonrası hastanede kalış süresi hastanın genel durumu ve uygulanan cerrahi tekniğe göre değişmekle birlikte ortalama 3-4 gün arasıdır. 
Kalça protezi ameliyatı sonrası hemen basılabilir mi: Bizim için hastanın en erken şekilde mobilize olması yani yataktan kalkıp yürümesi en önemli hareketlerden bir tanesidir. Genellikle tam yükle basılmasına izin veriyoruz. Ancak uygulanan cerrahi tekniğe göre koyulan proteze göre bazen bir süre kısmi yükle yürümenizi isteyebiliriz.
Kalça protezi ameliyatı sonrası koltuk değneği ne kadar kullanılır: Ortalama 4-6 hafta kullanılmasını istiyoruz.
Kalça kireçlenmesinde ilaç tedavisinin yeri var mı: Kalça kireçlenmesinde erken dönemlerde ağrı kesici ilaçların etkisi olabilir ancak bu ilaçların sadece erken dönemlerde etkisinin olduğu ve tedavi edici bir özelliğinin olmadığı unutulmamalıdır. Hastalığın ileri dönemlerinde hastalar ilaçlara rağmen ağrıdan yakınırlar.
Kalça protezi kimlere yapılır: Kalça protezi ameliyatı hastanın ağrısını geçirmeye, yaşam kalitesini artırmaya yönelik bir ameliyattır. Eğer kişinin ağrısı konservatif yöntemlere -ilaç, egzersiz vs.- rağmen devam ediyorsa, ağrı nedeniyle günlük aktiviteleri kısıtlanmış, gece ağrıları varsa, sosyal hayatını etkiliyorsa kalça protezi yapılması düşünülmelidir.
Kalça protezi ne zaman, kaç yaşında yapılmalıdır: Kalça protezi için ameliyatın ne zaman olacağı öncelikle hastanın kendisine bağlıdır. Ağrılarım beni çok etkilemiyor, rahat uyuyorum işimi gücümü rahat yapıyorum, oturup kalkmamda sorun yaşamıyorum, tuvalete rahat oturuyorum sadece zaman zaman hafif ağrılar oluyor ilaçla geçiyor diyorsa ameliyat seçeneği için erken olabilir. Ancak bütün bunlar sırasında ağrısının olduğunu söylüyorsa ameliyat zamanı gelmiştir. Her ne kadar 60 yaş ve sonrası kalça protezi daha sık uygulanmaktaysa da çok daha genç hastalarda da diğer seçenekler uygulanamadığı takdirde kalça protezi bir alternatiftir. Son yıllarda gelişmiş teknolojilerin kullanımıyla protez malzemelerinin kalitesi ve dayanıklılıkları çok artmıştır. Burada yine bir örnek vermek istiyorum. 92 yaşında kalça kırığı bir hastama protez ameliyatı yaptık hasta 1 ay sonunda kahveye giderek sosyal yaşamına devam etmeye başladı. Yani yaş değil hastanın genel durumu bizim için çok önemlidir. 
Kalça kireçlenmesinde ameliyat olunmazsa ne olur: Kalça kireçlenmesi kendiliğinden gerileyecek, geçecek bir hastalık değildir. Dışarıdan alınan herhangi bir ilaç veya herhangi bir fizik tedavi yöntemi de hastalığı geçirmez. Hastanın ağrıları zaman geçtikçe artar, bazen ilgili tarafta kısalık oluşur. Ağrıya bağlı değişik yürüme şekilleri oluşur zamanla hastanın diğer vücut bölgelerinde de özellikle bel, sırt ve dizlerde de ağrısı ortaya çıkar. Hatta düşüp kalça kırığı olma riskini arttırır.
Kalça protezi ameliyatı nasıl yapılır: Kalça bölgesine yaklaşık 10-12 cm’lik bir kesi yapıyoruz. Uygun hastalarda minimal invaziv yöntem ile daha az kesi yapıyoruz. Daha kısa bir kesiden özel aletler yardımı ile yapılır.  Bu yöntem ile hastanede kalış süresi, ameliyat sonrası kan transfüzyonu gereksinimi daha az olmaktadır. Protez cerrahisinde esas amaç ağrısız fonksiyon kazandırmaktır, kozmetik her zaman ikinci planda düşünülmelidir.
Kalça protezinin ömrü ne kadardır: Vücuttaki tüm yapıların ve insan bedeninin bir ömrü olduğu gibi kalça protezinin de bir ömrü vardır. Günümüz protezleri, tekniğine uygun olarak yapıldığında hastanın kullanımına, konulan malzemeye ve yapılan cerrahinin kalitesine göre değişmekle birlikte genellikle 20-25 yıl süreyle kullanılabilmektedir.
Kalça Protezi sonrasında Aktif Spor Yapabilir miyim: Hayır önermiyoruz. Özellikle koşma futbol, basketbol gibi yüksek kontak gerektiren spor aktivitelerine izin vermiyoruz. Fakat rahatça yürüyebilir, yüzebilir veya bisiklete binebilirsiniz.
Kalça protezi bozulduğunda ne yapılabilir: Her protezde olduğu gibi kalça protezinde de belli bir süre sonra revizyon ihtiyacı duyulur. Yani konulmuş olan protez yenisi ile değiştirilir. Revizyon ameliyatları her zaman için ilk ameliyattan daha büyük bir ameliyattır ancak cerrahi tecrübesi yüksek ellerde yine de sonuçları iyidir.
Robotik Protez Cerrahisi : Gelişen teknolojiyle beraber sağlık alanında da birçok olumlu yenilikler oluyor. Özellikle cerrahi teknolojinin gelişmesi hem ameliyatı hem de ameliyat sonrası süreci konforlu hale getirdi. Bu gelişmelerden biri de robotik cerrahisidir. Yüksek maliyeti nedeniyle maalesef ülkemizde çok yerde bulunmayan robotik cerrahi teknolojisi birçok osteoartritli hastalarda başarıyla ve güvenle uygulanmaktadır. Protez ideal pozisyonda yerleştirildiği için protezin aşınması ya da gevşemesi daha geç meydana gelmekte; yani protezin ömrü daha uzun olmaktadır.
Son olarak şunu söylemek istiyorum. Protez operasyonlarında 3 İ kuralı çok önemlidir. Bunlar nedir? İyi hastane, iyi malzeme ve iyi doktor. Bu ameliyatın başarısını artıracağı gibi protezin ömrünü de uzatacaktır. 

Özel Nisa Hastanesi 
Op. Dr. Aziz Çataltepe 
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
13 Ocak 2020