Sitede Ara

{%= Faq.Title %}
Kışın aldıkları kiloları vermek isteyenler baharda spor salonlarına koşuyorlar. Fakat dikkat, bilinçsizce yapılan sporlar, vücudunuza faydadan çok zarar veriyor.


Medipol Üniversitesi Hastanesi doktorlarından Doç. Dr. Ahmet Murat Bülbül, baharda artan spor yaralanmalarına ilişkin önemli ayrıntıları Sağlıcakla okurları için anlattı. Bülbül, dikkat edilmediği taktirde spor yaralanmalarının proteze kadar gittiğinin de altını çizdi.

Bahar aylarında spor yaralanmalarında bir artış gözleniyor. Bunun nedeni nedir?
Kışın alınan kiloları vermek için spora başlayan insanlarda yanlış spor yüzünden çeşitli sakatlanmalar görülebilir. Bu, kasların spor yapmaya müsait olmadığı için bir anda bütün kışın yorgunluğuyla spora aniden başlanmasıyla ilgili. Spora başlamadan önce herhangi bir hazırlık yapılmıyor. Spor salonuna gidiliyor ve direkt olarak yürüme bantlarına, bisikletlere biniliyor. Bu aletler düzgün kullanılmadıklarında hepsi daha büyük sakatlıklara ve ameliyat gerektirecek nitelikteki problemlere yol açıyor.

Bunun önüne geçmek için neler yapılmalı, nelere dikkat edilmeli?
İnsanların birtakım sporları bilinçli bir şekilde yapması gerekir. Spora başlarken ve bitirirken ısınma hareketleri ve germe egzersizleri çok önemli. Vücudun spora hazır hale getirilmesi gerekir. Spor salonuna giderken hemen bisiklet ya da yürüme bandına binmek doğru değil. Önce yarım saat vücudunuzdaki bütün kasları gererek spora hazır hale getirmelisiniz. Bu germe egzersizlerin amacı, kasları uzatarak ekleme binen yükleri hafifletmek. Bir de spor yapılacak sürenin de kontrollü ve doğru ayarlanması gerekir. Yeni başlayanların iki saat durmadan spor yapması da sağlıklı değil. Yarım saat germe yapılıyorsa, 15 dakika da spor yapılmalı. Bu süre gün geçtikçe kademeli olarak arttırılabilir. Belirli bir süre sonra 2 saate kadar çıkarılabilir. Spor bittikten sonra da yine germe ve gevşeme egzersizleri yapılmalı.

Isınmadan yapılan sporlarda ekleme yük binmesi ne gibi sonuçlar doğurur?
Kireçlenme dediğimiz kıkırdaktaki tahribatlar başlar. Menisküste, ön çapraz bağda yırtık olur. Bunlar günlük yaşantıda merdivenlerde inip çıkarken sorunlar yaşatmaya başlar. Böyle olunca da spor yararlıyken zararlı hale dönmüş olur. Bilinçli spor yapmamız için de bu saydıklarımıza dikkat edilmesi gerekir.

Size gelen vakalarda en sık görülen sorunlar neler oluyor?
Kıkırdak lezyonlar daha fazla görülüyor. Eklem vücudun hareketini sağlayan, kıkırdaktan, eklem zarından ve kemiklerden oluşur. Kıkırdağın yüzeyi fildişi gibidir. Bu zorluklarla beraber kıkırdak ilk olarak mikroskobik olarak çatlar. Çatlakların içine eklemdeki sıvılar kaçar. Böyle olunca da kemiğin içerisinde sıvı birikmeye başlar. Bu çatlaklar büyür ve krater gibi öbek öbek oluklar meydana gelir. Bunlar da kıkırdağın altındaki kemiği ortaya çıkardığı için ağrılı kireçlenme çıkar ortaya. Spor yaralanmaları ihmal edilmemesi gereken türden yaralanmalardır. Kıkırdaktaki problemlerin daha mikro çatlaklar halindeyken yakalanması gerekir. En büyük bulgumuz merdiven ya da yokuş inerken, ağrıdır. Genç bir insan bu durumlarda ağrı hissediyorsa mutlaka bir ortopedi uzmanına gözükmelidir.

KIKIRDAK YAMALAR YAPIYORUZ
Bu tür yaralanmalarda tedavi yöntemleri nelerdir?

Önce zayıflamış olan kasları güçlendirmek için hastaya egzersizler verilir. Bacağın ön ve arka tarafındaki baldır kaslarını güçlendiriyoruz ki kıkırdağa binen yük azalsın. Bunlar güçlendikten sonra destekleyici suni eklem sıvıları, PRP yani kişinin kendi kanından alınarak yapılan enjeksiyonlar, kök hücre tedavileri uygulanır. Karnın çevresinden ve leğen kemiğinden alınan dokulardan kök hücre üretip dizlere, kalçalara veya ayak bileklerine enjekte ediyoruz. Bunlarla da tedavi olmayan olgularda artroskopi yaparak kıkırdağı temizlemeye çalışıyoruz. Kıkırdak yamalar yapılıyor, yurt dışında özel yamalar ürettirilerek 2 aşamalı ameliyatlar gerçekleştirilebiliyor. Tedavide proteze kadar giden bir yolun başı bu aslında. Hatalı sporla uzun bir yola girmiş oluyor birey. Bir trene biniyorsunuz, o trenden atlayıp inmek mümkün değil, sadece durdurabilirsiniz. Aslında başta basit gibi gözüken ve önemsenmeyen ufak spor yaralanmalarının sonuçları büyük olabiliyor. Repetitif yaralanmalar, tekrarlayan küçük travmalar sonucunda ağır sonuçlara ulaşılabiliyor.

Peki, spor salonunda ya da evde herhangi bir spor yaralanması gerçekleştiğinde ilk başta ne yapılmalı?
Spor yaralanmalarında, eklem içerisinde bir kanama olur. Kanamayı durdurmak için bölgeye mutlaka buz koymak ve hareketsiz hale getirmek önemlidir. Kanama arttığı sürece, kanın içindeki birtakım maddeler ekleme zarar verir. Daha büyük zararı engellemek için hastayı hareketsiz hale getirip acilen bir sağlık merkezine başvurulması gerekir.